Czarter jachtów na Mazurach - mazury.info.pl - Mazury czekają!
.
ZOBACZ TEŻ...
  • CZARTERY JACHTÓW
  • SPRZEDAM JACHT
  • WINDSURFING
  • USŁUGI ŻEGLARSKIE
  • PORTY JACHTOWE
  • REJSY I SZKOLENIA
  • CZARTER ŁODZI I JACHTÓW MOTOROWYCH

  • .
    WARTO WIEDZIEĆ...
  • INFORMACJE PRAKTYCZNE
  • ATRAKCJE NA MAZURACH

  • .
    STRONA GŁÓWNA
  • mazury.info.pl

  • .

    Jeżeli chcesz być informowany o nowych ofertach
    LAST MINUTE
    - wpisz poniżej swój adres.

    Podaj swój e-mail

    dodaj adres
    usuń adres

    Wpisanie adresu do naszej bazy oznacza wyrażenie zgody na otrzymywanie okresowych informacji związanych z naszym serwisem na temat żeglarstwa.

    Zapraszamy 
    do dyskusji o Mazurach
    i żeglarstwie na
    forum.mazury.info.pl

    Czartery Jachtów na Mazurach
    W S Z Y S T K I E     M A Z U R S K I E     C Z A R T E R Y     N A     J E D N E J     S T R O N I E
    .
    Aktywny wypoczynek zdobywa sobie coraz więcej zwolenników. Niektórzy po wielu latach wracają na Mazury, inni dopiero zaczynają swoją przygodę z żeglarstwem śródlądowym. Nie wszyscy są na bieżąco z nowościami na rynku jachtowym; początkujący mają problem - jak zacząć. Dla tych wszystkich żeglarzy przygotowalimy niniejszą stronę. Znajdziecie Państwo tu odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące czarteru jachtów na Mazurach. Zachód słońca

    Czarter jachtu - poradnik czarterującego jacht

    Pytanie: Czym kierować się przy wyborze firmy czarterowej lub prywatnego armatora?

    Odpowiedz: Przy wyborze firmy nie_kieruj się tylko ceną (choć jest ważna), tylko zapoznaj się z ofertą globalnie. Często niska cena czarteru jest adekwatna do jakości usługi, serwisu, stanu jachtu i wyposażenia ... 
    Jeżeli czarterujesz jacht po raz pierwszy - wybierz firmę, która zapewnia serwis na szlaku - to znaczy w razie kłopotów z silnikiem (lub innym sprzętem) - dostarczy Ci na miejsce postoju nowy. Obecnie zdecydowana większość firm (i osób prywatnych) taki serwis zapewnia.

    Pytanie: Jaki jacht wybrać? Który typ jachtu będzie dla mnie odpowiedni?

    Odpowiedz: Różnorodność ofert firm czarterowych sprawia, że wybór odpowiedniego dla siebie jachtu nie jest łatwym zadaniem. To jakim jachtem popłyniemy zależy od:
    1. kwoty jaką zamierzamy przeznaczyć na czarter - wiąże się z tym wybór wielkości jachtu, jego klasy, wieku i wyposażenia.
    2. liczby załogi - pamiętaj, że nawet z najlepszym przyjacielem trudno wytrzymać non stop dwa tygodnie w jednym pokoju. Pomyśl jakie to wyzwanie jeżeli tych przyjaciół w tym pokoju będziesz miał ośmiu! Nawet w najwiekszych mazurskich jachtach powierzchnia mieszkalna nie przekracza 10-15m2.
    3. doboru załogi wg płci i wieku - chodzi o intymność, wygodę i bezpieczeństwo poszczególnych członków załogi
      • posiadanie na pokładzie wc chemicznego w osobnej zamykanej kabinie często bardzo istotne jest dla kobiet i dzieci.
      • osobne/zamykane kabiny sypialne ważne są dla załóg, w których są pary lub jest znaczne zróżnicowanie załogi pod względem wieku.
      • zamnięta rufa, relingi z siatką zabezpieczającą itp. są bardzo istotne dla żeglujących z małymi dziećmi.
      • dobrze wyposażony i wygodny kambuz ważny jest dla osób lubiących gotować
    4. preferencje co do rodzaju uprawianej żeglugi.
      • sportowa - jachty sportowe: smukła sylwetka, duża powierzchnia żagli, lekka konstrukcja, z otwarą rufą, dużym kokpitem i małą nadbudówką; jachty bardzo szybkie i zwrotne ale wymagające od załogi sporego doświadczenia. mniejsze jachty tej klasy często nie mają kabiny wc; czasem wyposażone w miecz szybrowy umożliwiający szybką żeglugą ale wymagający od załogi zwiększonej ostrożności w okolicach kamieni i mielizn (ryzyko uszkodzenia).
      • hotelowa - jachty duże, z bogatym wyposażeniem pokładowym i nawigacyjnym, bardzo bezpieczne - niekoniecznie szybkie, komfortowe: dwie lub trzy osobne zamykane kabiny sypialne, osobna i przestronna kabina wc, raczej dla osób z grubszym portfelem; jachty tej klasy przeznaczone są raczej do postoju w porcie niż przy romantycznej plaży.
      • turystyczna - jachty średniej klasy, powierzchnia mieszkalna koedukacyjna, czasem z zamykaną jedną kabiną dziobową; nadaje się zarówno do postoju na dziko jak i w dobrze wyposażonej marinie. często z ograniczoną powierzchnią żągli ze względów bezpieczeństwa.
      • turystyczno-sportowa - nowoczesne jachty o dobrych właściwościach nautycznych zapewniające zarówno komfort jak i bezpieczeństwo żeglugi oraz sporo wrażeń miłośnikom sportowego szaleństwa; jachty najbardziej uniwersalne niestety nie najtańsze.
      • trampingowa - tanie, małe jachty (przeważnie starsze) nadające się do wpłynięcia w każdy nawet najdzikszy zakątek Mazur; przeznaczone dla osób, którzy cenią przede wszystkim bliski kontakt z naturą i nie przeszkadzają im niewygody codziennej żeglugi.
      • Oczywiście żadnego jachtu nie można przypisać ściśle do określonego rodzaju żeglugi.
    5. doboru załogi pod względem doświadczenia żeglugowego - chodzi o bezpieczeństwo całej załogi oraz jachtu.
      • żeglarze z małym doświadczeniem (szczególnie wypływający w swój pierwszy, samodzielny rejs) powinni wybierać jachty mniejsze, łatwe w obsłudze z niezawodnym silnikiem; zdecydowanie odradzam na pierwszy rejs jachty klasy sportowej (trudność opanowania przy nagłych szkwałach i silniejszym wietrze) oraz hotelowej (trudność manewrowania dużym jachtem, o sporej inercji i masie w ciasnym mazurskim porcie); odradzam na początek także jachty z kołem sterowym zamiast rumpla (potrzebne wyczucie jachtu). Przy dużej dawce zdrowego rozsądku można pływac od razu dużym jachtem (kiedyś musi być w końcu ten pierwszy raz) ale to właśnie zdrowy rozsądek nakazuje zaczynać od mniejszych jednostek.
      • żeglarze z niedoświadczoną załogą (lub wręcz 'zieloną') powinni wybierać jachty przede_wszystkim bezpieczne (turystyczne, turystyczno-sportowe lub hotelowe - aby nie zniechęcić załogi do żeglowania w przyszłości), wyposażone w udogodnienia typu: bramka do kładzenia masztu, najlepiej wyposażoną w wanty prowadzące, rolfok koniecznie na sztywnym sztagu, niezawodny silnik, fały sprowadzone do kokpitu, miecz obrotowy itp. umożliwiające w razie konieczności jednoosobową obsługę jachtu.
      • niezwykle istotna jest obiektywna ocena swoich umiejętności.
    6. preferencje jeżeli chodzi o postój (w porcie / na dziko) - chodzi o zanurzenie i łatwosc podejścia do plaży; jeżeli ktoś ma zamiar nocować 'na dziko' powinien wybrać jacht z małym zanurzeniem, najlepiej z otwarą lub półotwartą rufą, drabinką zaburtową (jeżeli rufa jest zamknięta i/lub wysoka)
    7. pory roku w której zamierzamy żeglować - późną jesienią i wczesną wiosną warto zastanowić się na jachtem wyposażonym w pokładowe ogrzewanie, tym bardziej, że ceny czarteru o tej porze roku nie są wysokie.

    Pytanie: Od czego zależy cena czarteru?

    Odpowiedz: Od podaży i popytu :) - Cena za czarter zależy przede wszystkim od okresu, w którym jacht chcemy wynająć. Zależy także od wielkości jachtu i jego wieku, staniu i wyposażenia. 
    Najniższe ceny są przed sezonem (kwiecień, maj, początek czerwca) oraz po sezonie (wrzesień, październik). Najwyższe są w okresie wakacji szczególnie w tzw. szczycie sezonu (druga połowa lipca, pierwsza połowa sierpnia) oraz w tzw. długie weekendy. 
    Można nawet stwierdzić, że w długi weekend majowy (szczególnie jak weekend jest naprawdę długi) pływa wszystko, co jest w stanie pływać. Dlatego na ten termin najlepiej rezerwować jacht z odpowiednim wyprzedzeniem. Tym bardziej, że niektóre jachty (szczególnie duże) są wodowane dopiero w czerwcu, aby uniknąć 'bezzarobkowaego' stania w porcie pomiędzy majowym weekendem a właściwym sezonem.

    Pytanie: Czy na jachcie przeznaczonym dla 8 osób może bezpiecznie pływać 7 osób dorosłych i dwoje dzieci?

    Odpowiedz: Jest to możliwe ale niezgodne z przepisami i zdrowym rozsądkiem - podobnie jak jazda samochodem przeznaczonym dla 5 osób z czterema osobami dorosłymi i dwojgiem dzieci (niezależnie od wieku). 
    Dla takiej liczby osób lepiej wynająć dwa mniejsze jachty niż jeden duży. Powodów jest kilka. Jachty 8 osobowe są przeważnie oznaczane jako 6+2 - czyli 6 osób pływa na nim stosunkowo wygodnie, dodatkowe dwie się zmieszczą ale żegluga do komfortowych nie należy; jacht posiada określoną ilość środków ratunkowych; w przypadku jakiegoś wypadku zbyt duża liczba osób na pokładzie będzie dodatkową okolicznością obciążającą sternika. Ponadto warto zastanowić się czy wytrzymamy psychicznie tygodniowy rejs takim 'zatłoczonym autobusem'.

    Pytanie: Dlaczego są czasem duże różnice w cenie czarteru takiego samego typu jachtu u różnych armatorów?

    Odpowiedz: Jachty różnią się wiekiem, wyposażeniem, jakością osprzętu zabudowy itp. Poza tym jachty rekreacyjne niektórych armatorów często są dopieszczone w kazdym szczególe i bardzo dobrze wyposażone. Taki jacht w czarterze pływa tylko tyle czasu - ile potrzebuje, aby zarobić na swoje utrzymanie. Cena czarteru w takim przypadku jest wysoka, ale pływanie takim jachtem to sama przyjemość. 

    Pytanie: Na co zwrócić szczególną uwagę?

    Odpowiedz: Wynajęcie jachtu można podzielić na trzy etapy. Ustalenie ceny, podpisanie umowy i wpłata zaliczki oraz przekazanie jachtu.
    • Podczas wstępnej negocjacji ceny czarteru ustal cenę za cały okres czarteru po uwzględnieniu ewentualnych rabatów, dopłat itp, godzinę odbioru i zdania jachtu. Sprecyzuj co jest wliczone w cenę (silnik, ilość paliwa, akumulator, środki czystości, jakie ubezpieczenie, jakiej wielkości butla gazowa, kaucja na pokrycie ewentualnych uszkodzeń lub braków w wyposażeniu itp.) jeżeli nie jest to wymienione na stronie. Wypytaj o stan techniczny i wyposażenie konkretnego (z nazwy) jachtu którym będziesz pływać. Dowiedz się także gdzie, za ile i w jakich warunkach będziesz mógł pozostawić swój samochód.
    • Przed wpłatą zaliczki - dokładnie zapoznaj się z umową czarteru, przed jej podpisaniem. W razie wątpliwości skonsultuj się z prawnikiem i wyjaśnij wszelkie wątpliwości.
    • Przed rejsem koniecznie sprawdź i policz wyposażenie wyszczególnione w protokole odbioru. Zwróć uwagę wydającemu jacht na ewentualne uszkodzenia i/lub braki w wyposażeniu i zapisz je do protokołu - dzięki temu przy zdawaniu jachtu unikniesz nieporozumień. Coraz więcej firm wyszczególnia ceny poszczególnych elementów ruchomych na jachcie w protokole zdawczo-odbiorczym. Jest to dobre rozwiązanie, gdyż w przypadku utopienia jakiejś części wyposażenia (np. kotwicy) - wiemy jaka kwota zostanie potrącona z kaucji.

    Pytanie: Słyszałem, że po rejsie trzeba wysprzątać i umyć jacht?

    Odpowiedz: Różnie z tym bywa. Dawniej oddanie brudnego jachtu świadczyło źle o fachowości sternika-kapitana jachtu. Obecnie etyka żeglarskiej ma coraz mniejsze znaczenie, dlatego w niektórych dużych firmach sprzątanie wliczone jest w cenę czarteru. W innych firmach (przywiązanych do tradycji) należy samemu wyczyścić jacht przed oddaniem. 
    W większości przypadków jest jednak możliwość pozostawienia jachtu brudnego za dopłatą (50-100zł) - wówczas jacht sprząta portowa ekipa sprzątająca. 
    Tą kwestię najlepiej uzgodnić także przed podpisaniem umowy.
    UWAGA: Do mycia jachtu nie wolno używać detergentów mogących zanieczyścić wodę. Zatruwanie wody jest zabronione i podlega karze (Prawo Wodne)

    Pytanie: Czym czyścić jacht w trakcie rejsu?

    Odpowiedz: Jachty czarterowe wyposażone są w tzw. szczotkę ryżową do szorowania pokładu oraz wiaderko na lince do jego spłukiwania. Do mycia jachtu nie_wolno używać detergentów (popularnej chemi gospodarczej), gdyż są one trujące dla środowiska (w szczególności ryb i ptactwa wodnego).
    W porcie jachty powinny być myte czystą wodą pod ciśnieniem (tzw. myjki ciśnieniowe), także bez użycia środków chemicznych.
    Zatruwanie wody jest zabronione i podlega karze (Prawo Wodne)

    Pytanie: Jakie dokumenty odnośnie jachtu muszę otrzymać od armatora?

    Odpowiedz: Najczęściej czarterujący otrzymuje drugi egzemplarz umowy i kserokopię dowodu rejestracyjnego oraz protokół zdawczo-odbiorczy. Kapitan-sternik musi posiadać wymagane uprawnienia żeglarskie (szczególnie ważne przy dochodzeniu ubezpieczenia) jeżeli takowe są wymagane do prowadzenia określonego jachtu (więcej informacji o uprawnieniach żeglarskich i motorowodnych). Jachty czarterowe najczęściej są zarejestrowane, bo tego wymaga ubezpieczenie. (Uwaga: w sezonie 2008 - zmiana przepisów - nie ma obowiązku rejestracji jachtów - czytaj więcej nt. obowiązku rejestracji
    Nie polecam czarterowania jachtu nie_ubezpieczonego, gdyż w przypadku jakiegoś wypadku będziemy musieli pokryć straty z własnej kieszeni. Wszelkie dokumenty powinny być do wglądu i należałoby się z nimi zapoznać, aby potem nie było nieporozumień. Np. większość umów ubezpieczeniowych nie zapewnia zwrotu ubezpieczenia za silnik ukradziony poza dozorowanym portem (postój na dziko). 
    Zdarzały się nawet takie sytuacje, ze gdy nieuczciwym żeglarzom kończyły się pieniądze - sprzedawali silnik, następnie zgłaszali kradzież, dlatego firmy ubezpieczeniowe wprowadziły takie obostrzenia (i nie ma czemu się dziwić).

    Pytanie: Jak obecnie wygląda sprawa przeglądu technicznego i rejestracji jachtu, czy jest on obowiązkowy?

    Odpowiedz: Obecnie (sezon 2008), nie ma obowiązku rejestracji jachtów o długości kadłuba do 12m lub jachtów motorowych o mocy silnika do 15kW. Nie ma też obowiązkowych przeglądów technicznych. 
    Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dn. 11 kwietnia 2008r. w sprawie trybu rejestracji statków używanych na wodach śródlądowych do uprawiania sportu i rekreacji - Dz.U. Nr 72 z poz. 425 i 426) - zobacz w formacie PDF

    Pytanie: Gdzie można obejrzeć przykładowe umowy czarteru?

    Odpowiedz: Niektóre firmy czarterowe mają wzory umów zamieszczone na swoich stronach. Nie ma umowy uniwersalnej, każda firma ma wypracowaną swoją umowę mniej lub bardziej korzystną dla czarterującego. Umowę przed podpisaniem należy dokładnie i ze zrozumieniem przeczytać, w razie potrzeby skonsultować się z prawnikiem.

    Pytanie: Jakie szkody są objęte ubezpieczeniami jachtów czarterowych, a za jakie czarterujący bedzie musiał zapłacić sam?

    Odpowiedz: Wszystko zależy od wyboru firmy ubezpieczeniowej, wariantu wykupionego ubezpieczenia/pakietu ubezpieczeń oraz... umowy czarteru. Każda firma ubezpieczeniowa ma własne umowy i warunki. Do najbardziej popularnych na Mazurach ubezpieczycieli jachtów czarterowych należą PZU, Warta i Alianz. 
    Zobacz przykładowe ogólne warunki ubezpieczenia jachtów śródlądowych. Koszt naprawy drobnych uszkodzeń lub uzupełnienia braków w wyposażeniu pokrywany jest najczęściej z kaucji pobieranej przez armatora od wynajmującego na początku rejsu, a rozliczanej po jego zakończeniu. 
    Tzw. udział własny (nie zwracany przez ubezpieczyciela) wynosi najczęściej 15% wartości sumy ubezpieczenia (wartości jachtu). Istnieją oczywiście umowy ubezpieczeniowe bez_udziału własnego - jednak znacznie wyższa w tym przypadku składka ubezpieczeniowa jest wliczona także w wyższą w tym przypadku cenę czarteru.

    Pytanie: Czy zawsze pobierana jest kaucja?

    Odpowiedz: Kaucja w usługach czarterowych jest standardem. Jej wysokość zależy od klasy jachtu i jakości wyposażenia - koniecznie należy to ustalić przed podpisaniem umowy. Ubezpieczenie jachtu nie obejmuje drobnych strat - np. utopienia szekli czy kotwicy. W innych przypadkach procedura odzyskania ubezpieczenia jest bardziej kosztowna niż poniesiona strata - np. w przypadku drobnego przetarcia/rozerwania żagla. Tego typu straty zawinione przez wynajmującego pokrywane są właśnie z kaucji. Podobno też wynajmujący, który zapłacił kaucję bardziej dba o powierzony sprzęt o wartości niekiedy przekraczającej cenę luksusowego auta.

    Pytanie: Czy zawsze pobierana jest zaliczka?

    Odpowiedz: Zaliczka w usługach czarterowych jest standardem. Jej wysokość zależy od umowy z konkretnym armatorem. Średnio kwota zaliczki stanowi ok.30% wartości czarteru. Wpłata zaliczki jest potwierdzeniem rezerwacji (zawarciem umowy) jachtu w danym terminie. 
    • Zdarza się, że na dany jacht w określonym terminie jest kilku chętnych ale niekoniecznie zdecydowanych klientów. Niektórzy klienci rezerwują jednocześnie po jednym jachcie w kilku różnych firmach. Następnie po wybraniu najkorzystniejszej dla siebie oferty rezygnują z pozostałych narażając w ten sposób armatorów na wymierne straty. Armator w tym czasie mógł sprzedać czarter innej osobie.
    • Wpłata zaliczki jest gwarancją dla armatora, że klient nie rozmyśli się pod byle pretekstem
    • Do momentu wpłacenia zaliczki rozmowy na temat rezerwacji jachtu uważa się za nie_zobowiązujące.

    Pytanie: Nie posiadam żadnych uprawnień żeglarskich. Czy mogę wypożyczyć jacht?

    Odpowiedz: Od 1 stycznia 2008r do prowadzenia jachtu żaglowego o długości poniżej 7,5m nie_są wymagane żadne uprawnienia (patent żeglarza nie jest konieczny). Jeżeli chodzi o jachty motorowe (motorówki) - nie_są wymagane żadne uprawnienia motorowodne do prowadzenia motorówki o mocy silnika poniżej 10kW (ok. 13KM)
    Podstawa prawna: (USTAWA z dnia 23 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o sporcie kwalifikowanym oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2007r. Nr 171 poz. 1208)
    Z naszych informacji wynika, że większość armatorów pomimo zmiany przepisów uzależnia wynajęcia jachtu żaglowego od posiadania min. patentu żeglarza jachtowego - Ich jachty, ich prawo (podobnie jak np. udzielenie zniżki na czarter na podstawie okazania karnetu z wyciągu narciarskiego).
    W dobie dużej konkurencji, niektóre firmy umożliwiają także wynajęcie jachtu czy też motorówki wraz ze sternikiem posiadającym niezbędne uprawnienia i kwalifikacje. Jeżeli wybrana przez Ciebie nie przewiduje takiej możliwości - zobacz w dziale uslugi zeglarskie > sternicy do wynajęcia.

    Pytanie: Posiadam stary patent żeglarza jachtowego wydany w roku XXXX. Czy mogę wypożyczyć jacht?

    Odpowiedz: Oczywiście! Stare patenty zachowują swoją ważność.

    Pytanie: Czy patent żeglarza jachtowego pozwala na kierowanie jachtem z silnikiem dowolnego rodzaju i o dowolnej mocy?

    Odpowiedz: Tak, pod warunkiem, że jest to jacht żaglowy, a silnik jest napędem pomocnicznym. Przykład jachtu żaglowego z silnikiem o mocy 50KM
    Do kierowania motorówką czy jachtem motorowym z silnikiem o mocy powyżej 10kW (ok.13KM) wymagane jest posiadanie patentu motorowodnego. Więcej na temat uprawnień do prowadzenia jachtów na stronie pt. Patenty żeglarskie i motorowodne.

    Pytanie: Czy posiadając patent, a nie mając ukończonych 18lat mogę wypożyczyć jacht?

    Odpowiedz: Osoba niepełnoletnia nie posiada pełnych zdolności do czynności prawnych, a więc nie może być stroną umowy czarterowej. Może natomiast samodzielnie (lub pod nadzorem) prowadzić jacht wynajęty przez osobę pełnoletnią, która weźmie na siebie odpowiedzialność za ewentualne straty materialne. W praktyce wszystko zależy od konkretnej firmy. Więcej na temat uprawnień do prowadzenia jachtów na stronie pt. Patenty żeglarskie i motorowodne.

    Pytanie: Czy mogę wypożyczyć jacht w jednym porcie, a zwrócić w innym?

    Odpowiedz: Taka ewentualność uzgadniana jest w indywidualnych przypadkach. W cennikach tego rodzaju usługi nie są wyszczególnione. Różne firmy, różnie do tego podchodzą. Zawsze tzw. czarter One-Way jest droższy, gdyż zawiera opłatę za przeprowadzenie jachtu do portu macierzystego przez pracownika firmy/wynajętego stenika i czasem za transport załogi do miejsca parkowania samochodu. W każdym sezonie jest coraz więcej chętnych na tego typu usługi.

    Pytanie: Czy możliwe jest zdobycie patentu żeglarskiego podczas zorganizowanego rodzinnego wypoczynku na Mazurach?

    Odpowiedz: Tak. Należy w tym celu wziąć udział w tzw. wędrownym szkoleniu żeglarskim zakończonym egzaminem na stopień żeglarza jachtowego. Można skorzystać z jachtu firmy organizującej szkolenia żeglarskie lub po konsultacji z organizatorem szkolenia samodzielnie wypożyczyć jacht dostosowany do naszych wymagań w firmie czarterowej. Sternikiem oraz dodatkowym członkiem załogi na naszym jachcie będzie oczywiście wykwalifikowany instruktor żeglarstwa, który podczas rejsu przeprowadzi szkolenie praktyczne i teoretyczne.

    Pytanie: Co robić gdy sprzęt zepsuje się podczas rejsu np. silnik?

    Odpowiedz: Jeżeli coś się stanie ze sprzętem na szlaku - zawsze dzwonić do armatora. W żadnym wypadku nie_naprawiać samodzielnie lub korzystać z usług przypadkowego serwisu. Wydanych w ten sposób pieniędzy nigdy nie_odzyskasz, a gdy naprawa zostanie wykonana źle - narobisz kłopotów osobie, która weźmie jacht po Tobie (pomyśl czy chciałbyś być na jej miejscu).

    Pytanie: Co powinienem wiedzieć na temat paliwa do silnika?

    Odpowiedz: Przed rejsem wydający jacht dokładnie instruuje sternika co do składu mieszanki. Prawie zawsze na jachcie jest tez odpowiedni olej zalecany do danego typu silnika (w interesie armatora jest, aby klient używał odpowiedniego oleju do danego silnika przedłużając tym samym jego żywotność). Na silniku jest ponadto naklejka z odpowiednią informacją. Poza tym można zapłynąć do jednej z  nawodnych stacji paliw pewnej znanej firmy, gdzie przeszkoleni pracownicy wleją co trzeba.
    • Silniki dwusuwowe w większości wymagają mieszania paliwa z olejem w stosunku 1:100 lub rzadziej 1:50 (starsze egzemplarze czasem jeszcze inaczej). Niektóre silniki dwusuwowe o większej mocy posiadają wbudowany automatyczny dozownik oleju. W tym przepadku należy pamiętać o jego uzupełnianiu. O braku oleju w tym przypadku informuje z reguły specjalna kontrolka na obudowie silnika, czasem dodatkowo alarm dźwiękowy.
    • Silniki 4-suwowe nie wymagają stosowania mieszanki. Stosuje się czystą benzynę bezołowiową.
    • Silniki diesla (w większości stacjonarne) nie wymagają komentarza.

    Pytanie: Czy można pływać nocą?

    Odpowiedz: W sezonie 2008 niestety żegluga dozwolona jest tylko w porze dziennej (maksymalnie godzinę po zachodzie słońca pod warunkiem, że jacht udaje się do przystani/brzegu). 
    W ubiegłym sezonie 2007 - przepisy dopuszczały żeglugę nocną na wyznaczonych akwenach - w tym roku przepisy zostały zaostrzone.

    Pytanie: Czego nie kupować w sklepie żeglarskim?

    Odpowiedz: Klucza do likszpary, kilwateru - Starzy wyjadacze wiedzą o co chodzi - Nowicjusze wkrótce się dowiedzą :) Aha. Nie opłaca się także wybierać / wypompowywać wody ze skrzynki mieczowej :))

    Pytanie: Co zabrać na rejs?

    Odpowiedz: Po pierwsze wpisać do telefonu komórkowego numery telefonów do WOPR oraz do armatora - właściciela jachtu. Reszta znajduje się w dziale Żeglarskie Informacje Praktyczne serwisu mazury.info.pl.

    Pytanie: Czy na Mazurach jest drogo jeżeli chodzi o żywność?

    Odpowiedz: Wszystko zależy od tego, gdzie się stołujesz. Niektórzy przywożą ze sobą cały zapas jedzenia na 2 tygodnie dla całej załogi - potem połowę z tego wyrzucą - oszczędność pozorna. Obowiązuje zasada - im dalej od wody/portu tym taniej. Niestety nie ma nic za darmo - trzeba potem to wszystko przynieść...

    Pytanie: Co to jest LAZY JACK?

    Odpowiedz: Jest to zespół linek biegnących od masztu do bomu ułatwiających zrzucenie grota (żagiel nie spada na pokład czy do kokpitu, tylko ładnie układa się na bomie). Na bomie jest zamocowany pokrowiec do którego wpada zrzucany żagiel. Potem pozostaje tylko zapiąć suwak. Pokrowiec ma inną nazwę (MDS, czyli Main Drop System) ale przyjęło się nazywać Lazy Jack'iem cały komplet - pokrowiec + linki. Zobacz zdjęcie: lazy jack 1, lazy jack 2

    Pytanie: Co to znaczy, że grot jest na pełzaczach?

    Odpowiedz: Pełzacze (zobacz foto - grot na pełzaczach) są alternatywą dla likliny. Dzięki zastosowaniu pełzaczy, grot łatwiej jest wciągnąć i zrzucić. Rozwiązanie to stosowane jest przeważnie w połączeniu z lazy jackiem i fałami sprowadzonymi do kokpitu (nie knagowanymi na maszcie).

    Pytanie: Co to jest tent?

    Odpowiedz: Jest to specjalny namiot (tropik) rozciągany na bomie nad kokpitem podczas postoju - przydatny podczas palącego słońca i deszczu.

    Pytanie: Co to jest stoper?

    Odpowiedz: Jest to specjalna, samozaciskowa kaga służąca przeważnie do knagowania fałów i montowana w połączeniu z prowadnicami na nadbudówce (kabinie). Przy wybieraniu fału w kokpicie nie trzeba go odknagowywać. Aby zwolnić zacisk wystarczy unieść dźwignię do góry. Zobacz foto: widok nadbudówki, stoper, prowadnica fałów

    Pytanie: Co to jest sztywny sztag?

    Odpowiedz: Sztywny sztag, to sztag wykonany z aluminiowych profili (zamiast stalowej linki), połączonych ze sobą w jedną sztywną konstrukcję, zintegrowaną z rolfokiem (urządzeniem do zawijania foka na sztagu). Foka przymocowanego do sztywnego sztagu nie zrzuca się (tak jak w przypadku tradycyjnego foka na raksach), tylko roluje - nawija na sztagu.
    Zastosowanie sztywnego sztagu: 
    • zapobiega przypadkowemu rozwinięciu się foka podczas postoju (co często ma miejsce w tradycyjnych rozwiązaniach podczas silnego wiatru)
    • jeżeli urządzenie jest odpowiednio wysokiej jakości umożliwia 'refowanie foka' - czyli dowolne/płynne zmniejszanie pracującej powierzchni żagla podczas żeglugi.
    Kładąc maszt na jachcie wyposażonym w sztywny sztag nie wolno dopuścić do jego zbytniego ugięcia, gdyż może to doprowadzić do trwałego uszkodzenia aluminiowych profili, z którego jest wykonany. Naprawa jest kosztowna.
    Fok przeznaczony do stosowania na sztywnym sztagu - na linku wolnym ma naszyty specjalny pasek materiału ciemnego koloru (osłona UV), chroniący żagiel nawinięty na sztagu przed promieniami UV.
    Zobacz zdjęcia: rolfok na sztywnym sztagu, rolfok na sztywnym sztagu, profil sztywnego sztagu (bez założonego foka), rolfok na sztywnym sztagu (z fokiem), rolfok na sztywnym sztagu (z fokiem), sztywny sztag (górna część)

    Pytanie: Czym różnią się od siebie urządzenia do kładzenia masztu, co to jest wytyk, bramka itp. Które są najwygodniejsze w obsłudze?

    Odpowiedz
    • Wytyk jest najstarszym i najtańszym i najrzadziej obecnie spotykanym urządzeniem pomocnym przy opuszczaniu masztu - jest to pręt zamontowywany tuż przed operacją kładzenia masztu w osi symetrii jachtu. Jego wadą jest to, że trzeba go trzymać aby nie przechylał się na boki. Do połozenia masztu potrzeba co najmniej 2 ludzi.
    • Bramka jest nowocześniejszym rozwiązaniem - konstrukcja jest zamontowana na stałe na dziobie wzdłuż burt jachtu - nie wymaga podtrzymywania. Oba rozwiązania w przypadku dużego zafalowania potrzebują jeszcze jednej osoby do trzymania masztu aby nie przechylał się na boki podczas opuszczania. 
    • Najbardziej zaawansowane rozwiązanie to oprócz bramki - tzw. wanty prowadzące - zamocowane na specjalnych wspornikach (zobacz foto - wspornik wanty prowadzącej) w_osi_obrotu masztu podtrzymujące maszt podczas opuszczania i podnoszenia. Wówczas całą operację może przeprowadzić jedna osoba niezależnie od stanu zafalowania. Ilość osób potrzebnych do podnoszenia masztu zależy od wagi masztu, ilości przełożeń oraz.... siły załogi :)
    • Ostatnio pojawiło się nowe urządzenie wspomagające podnoszenie i opuszczanie masztu. Jego potoczna nazwa to 'ujarzmiona teściowa'. Jest to zespół sprężyn działających na ściskanie zamontowany wewnątrz masztu połączonych z piętą masztu za pomocą stalowej linki. Napinajęce się podczas opuszczania masztu sprężyny umożliwiają jego łatwe (wg reklamy przy użyciu jednej ręki) postawienie. Pomysł nowy, testowany - jeszcze bardzo rzadko spotykany w jachtach czarterowych.

    Pytanie: W jaki sposób opuszcza/stawia się maszt?

    Odpowiedz
    Opuszczanie masztu na jachcie wyposażonym w dobry 'patent' do tego przeznaczony jest stosunkowo proste:
    1. jeżeli jest taka potrzeba (zazwyczaj jest) odpinasz i zdejmujesz bom z żaglem, kładąc go z boku przy relingach w taki sposób, aby nie przeszkadzał; jeżeli bom wyposażony jest w lazy jack, należy uprzednio poluzować jego linki.
    2. zamknij suwklapę
    3. podchodzisz do sztagu i wyciągasz zawleczkę/bolec, uważając, aby maszt nie przewrócił się do tyłu - trzymasz w tym celu talię służącą do opuszczania wybraną) - Pamiętaj, aby wyciągnąć odpowiednią zawleczkę/bolec. znam przypadek, gdy turysta wyciągnął zawleczkę/bolec przed bramką i... maszt zwalił mu się na pokład omal nie zabijając załogi na pokładzie.
    4. luzujesz talię (najlepiej poprzez kabestan) i opuszczasz maszt na stojak/krzyżak (w zależności od zastosowanego na jachcie rodzaju patentu do opuszczania masztu - procedurę możesz wykonać samodzielnie lub będziesz potrzebował kogoś do pomocy).
    5. w przypadku masztu z tzw. rolfokiem na sztywnym sztagu - nie wolno dopuścić do ugięcia sztywnego sztagu. Może to doprowadzić do jego trwałego uszkodzenia i kosztownej wymiany.
    6. przywiąż wanty, achtersztag i fały do masztu w taki sposób, aby linki nie były w wodzie - unikniesz niebezpieczeństwa wkręcenia się lin w śrubę lub zaczepienia o jakąś przeszkodę.
    Nieco trudniejsze jest stawianie masztu:
    1. wyciągasz z wody i zabezpieczasz przed zaplątaniem wszystkie liny: wanty, achtersztag, fały itp. (w szczególności gdy jacht wyposażóny jest w windę elektryczną - można coś uszkodzić).
    2. sam lub z pomocą załogi podrywasz maszt do góry (samą talią może to być utrudnione).
    3. wybierasz talię (samodzielnie albo przy pomocy kabestanu - w zależności od ciężaru masztu).
    4. podczas podnoszenia masztu zwracasz uwagę, aby wanty czy achtersztag nie zaczepiły się o inne elementy wyposażenia (może dojść do ich uszkodzenia, a w skrajnych przypadkach do wygięcia masztu).
    5. przytrzymując talię aby maszt nie przewrócił się - zabezpieczasz bolcem/zawleczką patent przed rozłączeniem.
    Podczas procesu opuszczania/podnoszenia masztu wszystkie dzieci (bezwzględnie), a także pozostałe osoby, zbędne w danym momencie na pokładzie powinny schronić się w kabinie.

    Pytanie: Czy można nocować 'na dziko' (poza portem)?

    Odpowiedz: Nie istnieje przepis zabraniający postoju na dziko. Jeziora póki co są własnością państwową i ogólnodostępną. Zawsze można stać przy_brzegu na kotwicy (kotwicach).
    Należy jednak pamiętać, że
    • Według prawa (Ustawa Prawo Wodne z dn. 18 lipca 2001r. z późniejszymi zmianami) właściciele nieruchomości przyległych do jeziora bądź rzeki (powierzchniowych wód publicznych) mają zakaz grodzenia działki w odległości mniejszej niż 1,5 m od linii brzegu, a także zakazywania lub uniemożliwiania przechodzenia przez ten obszar. Nie oznacza to jednak, że możemy tam biwakować - wolno nam jedynie tamtędy przechodzić. Powyższy przepis nie dotyczy jednak terenów specjalnych (rezerwat przyrody, teren wojskowy i inne specjalnego przeznaczenia - opis poniżej), gdzie jest bezwzględny zakaz wychodzenia na brzeg.
    • Za wychodzenie na brzeg (korzystanie z prywatnej własności, pozostawienie śmieci, załatwienie potrzeb fizjologicznych itp.), będący czyjąś własnością (wejście na cudzy teren - np. camping, pole namiotowe, gospodarstwo agroturystyczne) - właściciel lub dzierżawca może pobierać opłatę.
    • Rezerwaty przyrody (do których należy np. większość wysp na jeziorach mazurskich oraz niektóre jeziora - przede wszystkim Nidzkie, Dobskie) - zakaz cumowania i wychodzenia na brzeg.
    • Tereny leśne (przede wszystkim cały obszar sąsiadujący z Puszczą Piską, a więc zachodni brzeg jeziora Śniardwy oraz jezioro Bełdany oraz inne tereny Lasów Państwowych) - biwakowanie tylko w miejsach wyznaczonych. (Ustwa o lasach - Dz.U. 2005 nr 45 poz. 435). Poza oczywistymi sprawami jak zakaz śmiecenia, niszczenia mrowisk, roślinności (m.in. cumowanie do drzew) itp. zabronione jest: 
      • puszczanie psów luzem,
      • hałasowanie,
      • w odległości do 100 m od granicy lasu, zakaz wzniecania ognia (np. palenia ognisk) poza miejscami wyznaczonymi przez nadleśniczego, oraz zakaz korzystania z otwartego płomienia (np. grillowania).
    • Nie należy zapominać także o tym, że w takich miejscach nie_obowiązuje ubezpieczenie od kradzieży.

    Pytanie: Jak wygląda sprawa opłat portowych? Za co się płaci i ile?

    Odpowiedz: Wysokość opłat portowych reguluje wolny rynek, więc cena zależy od kalkulacji właściciela przystani.
    • Średnio opłata wynosi 10-20zł od jachtu - plus/lub zamiast opłata od każdej osoby w załodze. Wysokość opłaty może być wyższa lub niższa i zależy od popularności danego portu, jego wielkości, wachlarza świadczonych usług, udogodnień i innych czynników mających wpływ na cenę np.: bojki cumownicze, woda i prąd na keji, oświetlenie pomostów, monitoring, ochrona, sklep i/lub tawerna na miejscu, koncerty w porcie, port osłonięty od wiatru/fal, głębokość i wielkość basenu umożliwiająca wygodne manewrowanie jachtem itp..
    • W cenę opłaty portowej oprócz samej opłaty za postój jest przeważnie wliczona możliwość pozostawienia śmieci, umycia naczyń, pobieranie wody. W niektórych portach, gdy opłata pobierana jest w zależności do ilości osób na pokładzie w cenę wliczone jest także nielimitowane korzystanie z toalet. 
    • Osobna opłata w większości portów pobierana jest za korzystanie z natrysków i czasem za opróżnianie zawartości toalet chemicznych. (Opróżnienie zbiornika toalety chemicznej do ziemi lub do wody jest bezwzględnie i surowo karane!).

    Pytanie: Czy można cumować do drzew?

    Odpowiedz: Cumowanie do_drzew jest zabronione i jako wykroczenie karane mandatem. Mówi o tym Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2003 r.  w sprawie przepisów żeglugowych na śródlądowych drogach wodnych (dz. u. nr 212, poz. 2072, paragraf 7.04 pkt 3). Najlepiej zaopatrzyć się przed rejsem w specjalny świder cumowniczy wkręcany grunt lub po prostu wbić solidny palik.

    Pytanie: Czy można kierować jachtem/motorówką po spożyciu alkoholu?

    Odpowiedz: Sternik musi być trzeźwy, gdyż w innym przypadku może stracić uprawnienia żeglarskie i/lub motorowodne oraz prawo jazdy (podobnie jak za kierowanie rowerem, czy samochodem po pijanemu). Kierowanie jachtem lub motorówką pod wplywem alkoholu jest przestępstwem. Dodatkowo w przypadku jakiegoś wypadku sternik odpowiada materialnie za ewentualne uszkodzenia, gdyż umowa ubezpieczenia nie obowiązuje; w przypadku ofiar w ludziach - może trafić do więzienia.
    Cytat z Kodesku Karnego
    Art. 178a. § 1. Kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2 
    § 2. Kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi na drodze publicznej lub w strefie zamieszkania inny pojazd niż określony w § 1, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
    Komentarz: Jacht płynący na silniku jest pojazdem mechanicznym w rozumieniu przepisów. Szlak żeglowny jakim są Wielkie Jeziora Mazurskie jest (wodną) drogą publiczną, a jacht płynący pod żaglami, kajak, czy rower wodny jest innym pojazdem.

    Pytanie: Czy dokarmianie ptaków wodnych jest zabronione?

    Odpowiedz: Nie ma przepisu, który by tego zabraniał -  jednak poprzez dokarmianie ptacwa wodnego (szczególnie łabędzi i kaczek) czynimy tym zwierzętom ogromną krzywdę.
    • Ptaki przyzwyczajone latem do obfitości pożywienia i rozleniwione brakiem konieczności jego zdobywania - nie odlatują na zimę do cieplejszych krajów. W zwiazku z tym większość z nich ginie zimą z wycieńczenia (jeziora, kanały i rzeki zamarzają i ptak nie ma możliwości ani się pożywić ani napić!). 
    • Tylko nielicznym udaje się przeżyć  - stłoczone całą zimę i dokarmiane w sztucznie utrzymywanych przez człowieka niezamarzniętych częściach kanałów i rzek (przeważnie pod mostami).
    • Ponadto podając łabędziowi (ptak wodny) suche pożywienie (przeważnie chleb) powodujemy poważne choroby przewodu pokarmowego. Pożywienie ptactwa wodnego musi być mokre.

    Pytanie: Czy można użyć silnika tylko w celu wejścia do portu/przystani znajdującej się w strefie ciszy?

    Odpowiedz: Można, pod warunkiem, że jest to silnik elektryczny. 'Strefa ciszy' to określenie potoczne - w przepisach są wyszczególnione konkretne akweny, na których wprowadzono zakaz używania jednostek pływających z silnikami spalinowymi.
    • Za ustalanie 'stref ciszy' odpowiadają poszczególne samorządy. W niektórych przypadkach wydawane jest specjalne zezwolenie (które posiadają np. statki żeglugi, motorówki policyjne i ratownicze). 
    • Używanie silników spalinowych jest zabronione nie tylko ze względu na hałas (który w przypadku nowoczesnych silników nie jest uciążliwy) ale przede wszystkim chodzi o zanieczyszczenia - spaliny i resztki oleju dostające się do wody podczas pracy takiego silnika. 
    • Dozwolone jest używanie w strefach chronionych jedynie silników elektrycznych - każdy duży jacht stacjonujący lub zamierzający pływać po jeziorze Nidzkim lub Dobskim w taki silnik powinien być wyposażony. 
    • Jeziora na szlaku WJM objęte strefą ciszy:
      • jezioro Dobskie (rezerwat przyrody)
      • jezioro Nidzkie (rezerwat przyrody)
      • część jeziora Tajty (nie mylić z jeziorem Tałty k. Mikołajek) - strefa chroniona oznakowana za pomocą boi.
      • część jezior: Śniardwy (zat. Kaczerajno), Bełdany (zat.Iznocka i północna część zatoki Wygryńskiej)
      • szlak boczny - jeziora Wojnowo, Buwełno, Ublik Mały, Ublik Wielki
      • szlak boczny - jeziora Stręgiel, Pozezdrze, Gołdopiwo, rzeka Sapina
    • Strefy ciszy tworzone są w celu ograniczenia liczby jachtów na danym akwenie, w związku z ochroną przyrody. Jeżeli przewidujemy, że nasz jacht nie będzie miał możliwości wypłnięcia z portu (np. z powodu dopychającego wiatru) bez pomocy silnika spalinowego (z powodu swojej masy lub braku silnika elektrycznego) - powinniśmy wybrać do żeglugi inny akwen nie znajduący się pod szczególną ochroną. Naruszenie przepisów dotyczących strefy ciszy podlega karze grzywny.
    Zobacz pełny wykaz jezior objętych zakazem używania silników spalinowych w województwie warmińsko-mazurskim - lub inaczej wykaz jezior znajdujących się w tzw. strefie ciszy.
    UWAGA: Nie mylić jezior objętych zakazem używania silników spalinowych z zakazem używania silników motorowych (boje ze znakiem przekreślonej śruby).

    Pytanie: Jak prawidłowo uruchomić silnik zaburtowy?

    Odpowiedz: Poniższa instrukcja dotyczy większosci małych silników zaburtowych z wbudowanym zbiornikiem paliwa (najczęściej spotykane na Mazurach).
    1. Odkręć odpowietrznik w zbiorniku paliwa (najczęściej plastikowa śruba-korek znajdująca się na korku od wlewu paliwa)
    2. Odkręć kranik dopływu paliwa (najczęściej z boku obudowy silnika).
    3. Włącz ssanie (najczęściej z przodu obudowy silnika)
    4. Najważniejsze - zanurz stopę silnika w wodzie (opuść silnik na pantografie) - pod żadnym pozorem nie wolno uruchamiać silnika 'na sucho'.
    5. Sprawdź czy przełącznik biegów jest w pozycji 'na luzie'.
    6. Ustaw manetkę w pozycji rozruchowej (najczęściej jest oznaczona).
    7. Pociągnij energicznie 'szarpanką' nie więcej niż dwa-trzy razy (bez gazu).
    8. Wyłącz ssanie
    9. Ustaw manetkę 'na małym gazie' i uruchom silnik energicznym pociągnięciem 'szarpanki'. Jeżeli silnik jest sprawny i nie jest jakimś wynalazkiem z minionej epoki - nie ma możliwości, aby nie zapalił.
    10. Jeżeli silnik nie zapalił lub zapalił i zgasł - zanim urwiesz 'szarpankę' :-) sprawdź jeszcze raz, czy wszystkie powyższe kroki wykonałeś poprawnie. Wielokrotne pociąganie 'szarpanką' w szczególności 'na ssaniu' - najczęściej  kończy się zalaniem świecy i silnik nie zapali.

    Pytanie: Jak bezpiecznie zacumować dużym jachtem w ciasnym porcie?

    Odpowiedz: Dużym jachtem najlepiej cumować rufą do keji. Zalety takiego cumowania, to: łatwiejsze wchodzenie i wychodzenie z jachtu na ląd; czysty pokład oraz mniejsza możliwość zrobienia sobie krzywdy na śliskim pokładzie nocą przy wychodzeniu za potrzebą. Wadą jest mniejsza intymność (przechodzący pomostem zaglądają nam do kabiny).

    Poszczególne fazy bezpiecznego cumowania rufą:

    1. Przed_wpłynięciem do portu należy przygotować sobie kotwicę na rufie (lub cumę jeżeli w porcie są boje) ale zamocowaną na dziobie. Koniecznie za wantami (za burtą), aby uniknąć póżniejszego przewlekania przez wanty po zacumowaniu. Obijacze wywiesić za burtami także przed wejściem do portu. 
    2. Wpływamy do portu bezwzględnie na silniku. Z małą prędkością ale przy zachowaniu pełnej sterowności (konieczne wyczucie). 
    3. Poczas manewrów nigdy nie podnosimy miecza jeżeli nie ma takiej konieczności (jest wystarczająco głęboko) - duży jacht z uniesionym mieczem szybko dryfuje i ma bardzo ograniczoną sterowność (szczególnie przy bocznym wietrze).. Jeżeli port jest płytki - unosimy miecz tylko częściowo - tyle, na ile jest to konieczne. Jeżeli dopływamy bezpośrednio do plaży - miecz wyciągamy sukcesywnie (konieczne doświadczenie).
    4. Do kei dochodzimy na wstecznym. Bardzo łatwo wówczas manewrować pomiędzy jachtami. 
    5. Wkładamy (nie wyrzucamy) kotwicę do wody w odpowiednim miejscu lub przepływając rufą obok boi zaczepiamy do niej cumę na biegowo. Dzięki temu, że kotwica/cuma zamocowana jest na dziobie unikniemy późniejszego wypychania ciężkiego jachtu w celu wyrzucenia kotwicy lub zacumowania do boi.
    6. Hamujemy jacht silnikiem - NIGDY nogą, bosakiem czy rękoma. Ważącego ponad dwie tony jachtu nie jesteśmy w stanie zatrzymać własnym ciałem.
    7. Oddajemy cumę rufową, następnie idziemy na dziób z wcześniej zamocowaną do boi/kotwicy cumą dziobową w reku. 
    8. Naprężamy i knagujemy cumę dziobową.
    Jachty ciężkie bez steru strumieniowego np. typu Tes 32 Dreamer wymagają większego wyczucia - pełną sterowność odzyskują dopiero po przepłynięciu ok. 2-3metrow przy ruszeniu z miejsca. Dlatego trzeba zachować cierpliwość (zimna krew) i być ostrożniejszym i/lub mięć więcej miejsca do manewrów... ewentualnie kogoś do pomocy.
    Przy dopływaniu rufą do plaży - kotwice należy włożyć do wody jak najdalej od brzegu (w zależności od długości liny). Przy ewentualnej zmianie kierunku wiatru (drugiego dnia) na dopychający będziemy mogli wyciągnąć się na kotwicy na tyle daleko, aby odpalić silnik bez obawy o śrubę i częściowo schować miecz.

    Najczęściej popełniane błędy: 

    • paniczne manewrowanie na silniku: - cala wstecz, cala naprzód, cala wstecz, cala naprzód... Manewry w porcie wykonuje się płynnie i jak najostrożniej. Najlepiej inercję jachtu poznać wcześniej na otwartej wodzie (np. przy boi).
    • oddanie cumy rufowej bez uprzedniego zamocowania cumy dziobowej (włożenia kotwicy dziobowej); potem często nieskuteczne zmagania z wyrzuceniem ciężkiej kotwicy jak najdalej lub wypychanie ciężkiego jachtu w celu zacumowania do małej boi bosakiem z wysokiego dziobu (często niewykonalne).
    • bardzo niebezpieczna próba zatrzymywania jachtu nogą, bosakiem, rękoma (słynna komenda chroń dziób); były przypadki ciężkich kontuzji.
    • wywieszanie obijaczy dopiero po zacumowaniu, gdy jacht już zdążył  porysować sąsiednie jachty lub otrzeć się o pomost.

    Pytanie: Jak działa ster strumieniowy w dużym jachcie? Gdzie jest umieszczony i czym napędzany?

    Odpowiedz: Jest to turbina napędzana na jachtach przeważnie silnikiem elektrycznym, umiejscowiona pod lustrem wody na dziobie jachtu z osią obrotu prostopadłą do osi jachtu (rura na wylot z jednej burty na drugą). Turbina pompuje wodę z jednej strony jachtu na drugą odpychając w ten sposób dziób w żądanym kierunku (bokiem). Umiejscowienie turbiny jest na burcie nad wodą oznaczone specjalną naklejką (zobacz foto - naklejka informacyjna steru strumieniowego). Turbiną steruje się za pomocą specjalnej manetki lub jojsticka (zobacz foto - manetka steru strumieniowego).

    Pytanie: Od kiedy czynne są śluzy?

    Odpowiedz: Śluzy Guzianka i Karwik oficjalnie są czynne dla żeglarzy od 1maja. Jeżeli płyniesz w nietypowym okresie (kwiecień lub koniec września) - najlepiej upewnij się telefonicznie (numery telefonów na stronach - linki powyżej). Śluzowanie w Polsce jest płatne. Godziny otwarcia śluz na WJM
    • - maj, wrzesień, październik - 7.00 - 20.00
    • - czerwiec, lipiec, sierpień - 7.00 - 21.00
    Ceny śluzowania:
    • jacht - do godz. 15:00 - 5,52zł; po godz. 15.00 - 11,04zł
    • kajak -  do godz. 15:00 - 3,12zł; po godz. 15.00 - 6,24zł
    • uczniowie i studenci - zniżka

    Pytanie: Gdzie znajdę godziny otwarcia mostu obrotowego na kanale Giżyckim?

    Odpowiedz: Godziny otwarcia oraz opis działania zabytkowego mostu wraz z krótkim filmem pokazującym jego działanie są na podstronie - Most obrotowy w Giżycku.

    Pytanie: Czy miejsca niebezpieczne na szlaku są oznakowane?

    Odpowiedz: Większość miejsc niebezpiecznych takich jak podwodne kamienie czy mielizny - jest oznakowana, ale nie wszystkie. 
    • Przed rejsem sugeruję zakup dobrej mapy dla żeglarzy z oznaczonymi glębokościami i przeszkodami na szlaku (w każdym kiosku na Mazurach i księgarni). Niektóre jachty czarterowe posiadają takie mapy na pokładzie - upewnij się jednak przed czarterem, czy Twój także będzie ją miał.
    • Jeżeli posiadasz GPS - zobacz dział Satelitarna Locja Mazur - do pobrania bezpłatna cyfrowa mapa Mazur do odbiornika GPS z zaznaczonymi miejscami niebezpiecznymi.
    Szczególna ostrożność wskazana jest w przypadku wypłynięcia poza szlak żeglowny. O końcu wód żeglownych informują stosowne znaki - biały kwadrat z czerwoną obwódką i stosownym napisem (niestety tylko w języku Polskim). 
    • Poza szlakiem zdarzyć się moga bardzo niebezpieczne, napowietrzne linie energetyczne. Do najbardziej uczęszczanych miejsc, w których linie energetyczne zwisają nad wodą należą:
      • Wojnowo (boczny szlak Niegocin-Buwełno) - linia średniego napięcia na wysokości ok.10m nad wodą kilkadziesiąt metrów za mostem płynąc w kierunku jeziora Wojnowo (zobacz na mapie)
      • Stręgiel (boczny szlak Święcajty-Gołdapiwo) - linia średniego napięcia na wysokości ok.10m nad wodą za mostem płynąc w kierunku jeziora Stręgiel (zobacz na mapie) oraz linia średniego napięcia na wysokości ok.8m nad wodą nad odcinkiem rzeki Sapina łączącym jeziora Pozezdrze i Brząś (zobacz na mapie).
      • Węgorzewo - stary kanał na północ za portem 'Mamry' - linia średniego napięcia na wysokości ok.10m nad wodą płynąc głównym szlakiem w kierunku portu Mamry Port w Węgorzewie, odnoga kanału w lewo (zobacz na mapie). Stosunkowo łatwo pomylić drogę i wpłynąć do starego kanału przy wypływaniu z portu Mamry Port (zobacz zdjęcie)
      • Węgorzewo - szlak żeglowny - linia średniego napięcia na wysokości ok.15m nad wodą (zobacz na mapie) mniej groźne ze względu na wysokość. Linia nad głównym szlakiem prowadzącym do portu Keja w Węgorzewie (zobacz zdjęcie) - już nieaktualne - przewody zostały poprowadzone pod dnem kanału.
      • Piękna Góra - szlak Kisajno-Tajty przed mostem nad drogą Giżycko-Kętrzyn, nad kanałem od strony jeziora Tajty - linia średniego napięcia na wysokości ok.10m nad wodą (zobacz na mapie)
      • Giżycko - nad kanałem łączącym jezioro Kisajno z jeziorem Popówka Duża (przystań wędkarska) - linia średniego napięcia na wysokości ok.10m nad wodą (zobacz na mapie)
      • Okolice kanału Kula łączącego jezioro Niegocin, Boczne i Jagodne -  - linia średniego napięcia na wysokości ok.10m nad wodą nad południowym brzegiem jeziora Boczne (zobacz na mapie) oraz północnym brzegiem zatoki jeziora Jagodne (zobacz na mapie)
      • Jezioro Tałty - szlak żeglowny - linia wysokiego napięcia na wysokości ok.20m nad wodą (zobacz na mapie) mniej groźne ze względu na wysokość.
      • Jezioro Bełdany - linia średniego napięcia na wysokości ok.8m przecinająca ujściowy odcinek rzeki Krutynia (zobacz na mapie)
      • UWAGA! Lokalizacje na mapie orientacyjne. Serwis mazury.info.pl nie bierze odpowiedzialności za ich dokładność.
      • Ponadto jest jeszcze kilka lub kilkanaście miejsc przecięcia napowietrznych linii ze szlakiem, jednak w tych przypadkach obecność mostów zarówno przed linią jak i za nią wymusza wcześniejsze położenie masztu.
      • Istnieje spora szansa, że problem linii energetycznych zostanie w końcu definitywnie rozwiązany - czytaj więcej...
    Mniej doświadczonym żeglarzom sugerujemy płynięcie wzdłuż bardzo dobrze oznakowanego toru wodnego, przeznaczonego dla statków pasażerskich. Szlak oznakowany jest za pomocą trzech rodzajów boi.
    • Zielone boje w kształcie stożka - mijamy lewą burtą płynąc na północ (w kierunku Węgorzewa) i prawą burtą, gdy płyniemy na południe.
    • Czerwone boje w kształcie walca - mijamy prawą burtą płynąc na północ (w kierunku Węgorzewa) i lewą burtą, gdy płyniemy na południe.
    • Okrągłe boje w zielone i czerwone pasy - oznaczają rozwidlenie/rogałęzienie szlaku.

    Pytanie: Co zrobić w przypadku wejścia na mieliznę/podwodne kamienie?

    Odpowiedz: Wpłynięcie na mieliznę z reguły nie jest groźne zarówno dla samego jachtu jak i dla załogi, jednak może być kłopotliwe samo zejście z piaszczystej płycizny (w szczególności dużym i ciężkim jachtem). Jeżeli samo podniesienie miecza i płetwy sterowej nie pomaga - w celu zejścia z mielizny należy odciążyć jacht i w ten sposób zmniejszyć jego zanurzenie. Jeżeli cała załoga jest na pokładzie - spychanie jachtu np. silnikiem na wstecznym niewiele lub wręcz nic nie pomoże. Całą załogę zapraszamy do wody i wspólnymi siłami spychamy jacht - sukces gwarantowany.
    Bardziej niebezpieczne jest uderzenie w podwodne kamienie, które należy omijać szerokim łukiem. Wpłynięcie jachtem na kamienie (szczególnie dużym jachtem) w nalepszym przypadku kończy się podrapaniem kadłuba i/lub zaklinowaniem miecza, a w najgorszym rozbiciem/rozpruciem kadłuba, złamaniem/wygięciem miecza lub wręcz zatonięciem jachtu. Dlatego przed wypłynięciem z portu radzimy dobrze przestudiować mapę pod względem kamieni występujących na trasie naszego rejsu.

    Pytanie: Jak zachować się gdy na horyzoncie pojawi się czarna chmura?

    Odpowiedz: Aby precyzyjnie określić zagrożenie (czy bedzie z tej chmury burza czy nie) potrzebna jest spora wiedza i jeszcze większe doświadczenie. Dobry żeglarz nie powinien ryzykować wywrotki i schronić się przy najbliższym brzegu lub najbliższym porcie. Zapewniam, że lepiej pomylić się nawet kilka razy, niż jeden raz narazić załogę i jacht na niebezpieczeństwo.
    1. Cała załoga na pokład - nie ma dyskusji, że bądzie padało.
    2. Wszyscy zakładają kamizelki ratunkowe
    3. Zamykamy zejściówkę i inne otwarte luki, przez które może dostać się do środka jachtu woda w przypadku wywrotki.
    4. Zrzucamy żagle
    5. Na silniku (nigdy pod żaglami) płyniemy do najbliższego brzegu.
    W takiej sytuacji każdy powinien mieć telefon komórkowy zabezpieczony przed zamoknięciem. Jeżeli nie przyda się nam - może przydać się załodze innego jachtu.
    1. Podstawowe numery:
      • 0-601 100 100 - centrum MWOPR (opłata za połączenie wg cennika operatora)
      • 0-87 425 30 77 - MSR (Okartowo nad jeziorem Śniardwy - opłata za połączenie wg cennika operatora)
      • 998 - Straż Pożarna - także ratownictwo wodne - szczególnie poza popularnymi szlakami.
      • 112 - bezpłatny numer Centrum Ratownictwa

    Pytanie: Czy firma xxx pod adresem yyy jest wiarygodna?

    Odpowiedz: Wszystkie oferty czarterów na naszej stronie są przed umieszczeniem sprawdzane pod względem wiarygodności - sprawdzamy czy oferowane jachty istnieją.
    Jeżeli masz jakieś pytania/wątpliwości odnośnie konkretnej oferty - napisz do nas - postaramy się udzielić wyczerpującej odpowiedzi. UWAGA! Nie_udzielamy żadnych informacji/opinii na temat jachtów/firm nie_wymienionych w naszym indeksie - nie jestemy biurem detektywistycznym :)
    Od początku istnienia naszego serwisu (1998), nie podjeliśmy współpracy z kilkunastoma armatorami z powodu małej (naszym zdaniem) wiarygodności,  zrezygnowaliśmy ze współpracy z dwoma nie_rzetelnymi armatorami, a także przyczyniliśmy się do wykrycia 2 oszustów na innych serwerach (sprawy oficjalnie zgłoszone na policję). W ubiegłych latach były przypadki oszustów, którzy pobierali zaliczki za czarter nie_istniejących jachtów.

    Pytanie: Gdzie mogę przeczytać/wystawić opinię o danej firmie czarterowej?

    Nowość 2010 - na naszym forum utworzyliśmy dział pt. Czarter jachtów - opinie o firmaczh czarterowych i armatorach prywatnych. Po zalogowaniu można podzielić się wrażeniami z czarteru lub poznać opinię innych na temat danego armatora.

    Odpowiedz: W naszym serwisie nie ma takiej opcji z bardzo prostego powodu - nie istnieje skuteczna metoda weryfikacji wiarygodności przesyłanych najczęściej anonimowo lub pod pseudonimem opinii.

    • Przykładem szkodliwości umieszczania opinii jest zdarzenie sprzed kilku lat. W jednym z serwisów żeglarskich ogłaszała się firma AgroVita Czarter. Pod linkiem do ich strony były same pozytywne opinie! Jak się później okazało (po sprawdzeniu przez policję) wysłane celowo i przez tą sama osobę. Właścicieli firmy do dziś ściga prokurator. Oszuści naciągnęli kilkadziesiąt osób na wpłatę zaliczki za czarter nieistniejących jachtów. Wystawione fałszywe-pozytywne opinie z pewnością im to ułatwiły.
    • Niektóre serwisy stosują moderowane księgi gości. Moderowane, czyli edytowalne przez armatora. Jaka jest rzetelność takiej księgi? Żadna.
    My stosujemy inna metodę - naszym zdaniem najlepszą. Po prostu przed umieszczeniem oferty sprawdzamy jej wiarygodność, a po umieszczeniu rzetelność. Firmy/jachty bez historii w naszym serwisie (a więc niezweryfikowane pod względem rzetelności, co w żadnym wypadku nie oznacza nierzetelne) oznaczone są czerwonymi strzałkami .
    Bardzo zależy nam na dobrej opinii o naszym serwisie, dlatego bez skrupułów usuwamy oferty nierzetelnych armatorów, w stosunku do których są uzasadnione skargi. W sezonie 2006 byliśmy zmuszeni rozstać się z kolejnym nierzetelnym armatorem :-(

    Pytanie: Aby wędkować na Mazurach potrzebuję zezwolenia? Czy można wędkować z jachtu żaglowego?

    Odpowiedz: Według przepisów polskiego prawa: Do amatroskiego polowu ryb na wodach publicznych wymagane jest posiadanie przy sobie podczas wędkowania - karty wędkarskiej (poświadczającej znajomość przepisów np. okresów i wymiarów ochronnych na połów ryb) oraz odpowiedniego zezwolenia na połów ryb na danym akwenie (dotyczy to wszystkich jezior). 
    • Kartę wędkarską uzyskuje się w Polskim Zwiazku Wędkarskim po zdaniu egzaminu - zezwolenie wykupuje się u dzierżawcy danego jeziora na którym wędkujemy lub w dowolnym sklepie wędkarskim lub urzędzie pocztowym. 
    • Z obowiązku posiadania karty wędkarskiej są zwolnione:
      • osoby do lat 14, z tym że mogą one uprawiać amatorski połów ryb wyłącznie pod opieką osoby pełnoletniej posiadającej taką kartę.
      • cudzoziemcy przebywający czasowo na terenie Polski (konieczne jedynie zezwolenie).
    • Istnieje możliwość połowów na tzw. wędkarskich łowiskach specjalnych (na Mazurach jest ich kilkanaście - zamknięte jeziora, stawy hodowlane), gdzie po uiszczeniu opłaty za możliwość połowu nie wymagane są żadne dokumenty.
    • Łódź służaca do połowu (np. wędkowanie z jachtu) musi być zarejestrowana. Za brak rejestracji sprzętu pływającego służącego do połowu grozi kara grzywny.
    • Mandaty karne za drobne wykoroczenia wynoszą od 100-300zł. Np. za połów raka błotnego - 300zł, za brak rejestarcji 200zł.
    Za nielegalny połów ryb grozi odpowiedzialność karna, konfiskata sprzętu, a w skrajnych przypadkach nawet łodzi. Nad legalnościa połowu czuwa m.in. powołana do tego celu Państwowa Straż Rybacka, z uprawnieniami podobnymi do Policji (strażnicy są uzbrojeni w broń palną, posiadają szybkie łodzie motorowe) oraz Społeczna Straż Rybacka. (Podstawa prawna: USTAWA z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym Dz. U. 1999 r. Nr 66 poz. 750 oraz późniejsze zmiany)

    Pytanie: Gdzie można kupić/wypożczyć kapok dla dziecka ważacego 15kg?

    Odpowiedz: Niewiele firm czarterowych posiada w wyposażeniu swoich jachtów specjalne środki ratunkowe dla dzieci, a szkoda. Dlatego w środek ratunkowy dla swojego dziecka należy zaopatrzyć się przed rejsem we własnym zakresie. Kamizelka ratunkowa dla dzieci do 20kg (tak to się nazywa) jest produkowana przez jedną z polskich firm specjalizujących się w produkcji atestowanych środków ratunkowych. Koszt takiej kamizelki to ok.100-150zł, jednak bezpieczeństwo dziecka jest bezcenne. 

    Pytanie: Widziałem podczas rejsu psa w kapoku. Czy to nie przesada?

    Odpowiedz: Kapok nie chroni psa przed utonięciem - każdy pies umie pływać. Psia kamizelka znacznie ułatwia wyciągnięcie zwierzęcia z wody na pokład w razie wypadnięcia/wyskoczenia za burtę (niektóre psy same wyskakują do wody za ptactwem). Kapok posiada specjalne uchwyty przeznaczone do tego celu. 

    Pytanie: Co to jest wc chemiczne i jak działa?

    Odpowiedz: Na mazurskich jachtach najczęściej spotyka się składane z dwóch części toalety turystyczne.
    • Górną część stanowi deska sedesowa zintegrowana ze zbiornikiem wody przeznaczonej do spłukiwania. Spłukiwanie odbywa się przy użyciu pompki (zazwyczaj ręcznej).
    • Dolną część toalety stanowi zbiornik na fekalia wyposażony we wskaźnik napełnienia oraz zawór zapobiegający przypadkowemu rozlaniu się zawartości.
    Do poprawnego działania takich toalet przeznaczone są odpowiednie środki chemiczne. 
    • Pierwszy (niezbędny) - przeznaczony do zbiornika na fekalia - rozpuszcza zgromadzone w zbiorniku nieczystości. Ilość płynu w stosunku do ilości wody uzupełniającej zależy od stężenia płynu i jest wyszczególniona na butelce. Zaleca się stosowanie tylko i wyłącznie płynu oryginalnego. Podróbki najczęściej nie rozpuszczają właściwie zawartości zbiornika i jego opróżnienie może być utrudnione, a na pewno niezbyt przyjemne.
    • Drugi stosuje się do zbiornika wody (użycie wskazane). Jego zadaniem jest eliminowanie zapachów i ułatwienie utrzymania miski klozetowej w czystości. Jest to zwykle detergent z dodatkiem środków zapachowych.
    • Trzecim ważnym elementem jest specjalny papier toaletowy łatworozpuszczalny w płynie używanym w zbiorniku dolnym (nie zatyka odpływu przy wypróżnianiu toalety). Papier dedykowany do toalet chemicznych jest stosunkowo drogi. Ostatecznie można użyć któregoś z delikatnych-'normalnych' papierów toaletowych - trzeba jednak wcześniej przetestować jego rozpuszczalność np. w słoiku z wodą i odrobiną płynu przeznaczonego do dolnego zbiornika.
    Toaleta chemiczna ze względu na ograniczoną pojemność zbiornika i konieczność jego mało przyjemnego opróżniania powinna służyć jedynie w nagłej potrzebie. Zaleca się korzystać z sanitariatów na brzegu, przed wypłynięciem, aby ograniczyć konieczność korzystania z toalety chemicznej do minimum. Nawet raz użyta toaleta chemiczna powinna być opróżniona po max 3 dniach.

    Pytanie: Gdzie można zakupić środki do WC chemicznego?

    Odpowiedz: Nie ma potrzeby tego robić, gdyż jacht wypływający w rejs otrzymuje zazwyczaj wystarczającą ilość płynu do WC. Jeżeli obawiamy się, że nie wystarczy - można dokupić płyn w dowolnym sklepie żeglarskim na Mazurach lub na jednej z nawodnych stacji benzynowych.

    Pytanie: Na jak długo (i dla ilu osób) starcza płynu do WC chemicznego oraz gdzie sie taki pojemnik wypróżnia i ile to kosztuje?

    Odpowiedz: Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Wszystko zależy od częstotliwości korzystania. Zbiornik toalety chemicznej wyposażony jest z reguły we wskaźnik zapełnienia i po jego wskazaniach widać czy należy toaletę opróżnić. Koszt opróznienia zbiornika zależy od miejsca w którym to robimy i z reguły nie przekracza 10-15zł. Zbiorniki toalet chemicznych należy wypróżniać bezwzględnie TYLKO w wyznaczonych do tego miejscach w porcie. Zabronione i surowo karane jest opróżnianie do jeziora lub do ziemi. Jeżeli zauważysz takie działanie - zrób zdjęcie i wezwij policję! Wszyscy chcemy, aby jeziora były czyste i pełne (żywych) ryb!

    Pytanie: Czy można na Mazurach korzystać z toalet morskich z bezpośrednim odpływem za burtę?

    Odpowiedz: Polskie prawo zabrania odprowadzania nieoczyszczonych ścieków ze statku/jachtu do wody. Jacht wyposażony w urządzenia sanitarne powinien być wyposażony w stały zbiornik na nieczystości, opróżniany do urządzenia odbiorczego na lądzie. 
    Dotyczy to także jachtowych zlewozmywaków - nie powinno się ich używać do mycia naczyń.
    Podstawa prawna: Prawo Wodne, Ustawa z dnia 18 lipca 2001r, dział III Ochrona wód rozdział 1, art. 48.

    Pytanie: Jeżeli jacht nie jest wyposażony w kabinę wc, to gdzie można pójść 'za potrzebą'?

    Odpowiedz: Doświadczeni żeglarze mają na to tysiąc sposobów. Najważniejsze - nigdy nie robić tego pod wiatr :-) 
    Najlepiej dopłynąć do brzegu i zrobić to w cywilizowanych warunkach w porcie. Jeżeli do portu jest zbyt daleko - dopłynąć do brzegu i zrobić to w ustronnym miejscu (nigdy na ścieżce); pamiętając jednocześnie o zabraniu ze soba oprócz papieru toaletowego - saperki, za pomocą której zakopujemy nasze skarby. 
    W przypadkach nagłych pozostaje tradycyjne wiaderko, napełnione w jednej trzeciej wodą.

    Pytanie: Jeżeli nie można zmywać naczyń w jachtowym zlewozmywaku, to gdzie?

    Odpowiedz: Jachtowy zlewozmywak jest nim tylko z nazwy. Służy głownie do płukania szlkanek itp. Naczynia mocno zabrudzone powinno sie myć w porcie w specjalnie do tego przeznaczonym miejscu. Jeżeli cumujemy 'na dziko' - naczynia myjemy na brzegu w możliwie największej odległości od jeziora (nigdy w jeziorze). Detergent zawarty w płynie do mycia naczyń oraz tłuszcz jest bardzo szkodliwy dla środowiska. 
    Dawniej myło się naczynia piaskiem bezpośrednio w jeziorze, jednak wówczas jachtów było kilkaset na całych Mazurach - obecnie są ich tysiące.
    ZOBACZ TEŻ: Poradnik kupującego jacht / silnik / motorówkę

    MASZ PYTANIE, NA KTÓRE NIE ZNALAZŁEŚ TUTAJ ODPOWIEDZI?
    - prześlij je do nas.
    reklama@mazury.info.pl
    • Zadając pytanie, postaraj się aby nie było ono zbyt ogólne. Wymień wszystkie szczegóły, które mogą być istotne - otrzymasz precyzyjną odpowiedź.
    Zapraszamy do dyskusji o Mazurach i żeglarstwie na forum.mazury.info.pl


    MAZURY INFO - KONTAKT

    | strona główna | internet | o serwisie |

    (C) 2004 Copyright by mazury.info.pl